НАШ АВІЯЦЫЙНЫ МУЗЕЙ (шрубакрылыя)

 «Паветраны шруба, свяшчэнны паветраны шруба — вось што панясе нас у прастору, шруба, якая пранікае ў паветра, як свідар у дрэва, цягнучы за сабой свой матор». 

У самым канцы лютаўскага нумара часопіса «Бібліятэка паветраплавання» за 1910 год была апублікавана рэцэнзія на толькі што выдадзеную ў Парыжы кнігу пра палёт Блерыё праз Ла-Манш.

Няпроста было энтузіястам займацца верталётнай справай напярэдадні Першай сусветнай вайны. «Аэрапланшчыкі» лёгка казалі пра шматгадзінныя палёты, 200-кіламетровую хуткасць, дзесяткі кілаграмаў грузу. Шырокія перспектывы адкрываліся перад самалётабудаўнікамі!

У гісторыі тэхнікі няшмат вынаходнікаў, чыя безумоўная аўтарская першынства не выклікае сумненняў ні ў сучаснікаў, ні ў нашчадкаў.

Позняй жнівеньскай ноччу 1930 года па адным з падмаскоўных шасэ павольна, абгінаючы кожную яміну, цягнулася падвода.

28 верасня 1934 года характэрны трэпяткі гук, які доўгі час разносіўся над Ухтомскім аэрадромам, раптам змяніўся рэзкім трэскам ламанага металу, а затым — сухім, бязладным грукатам разбалансаванага нясучага вінта.

Яшчэ ў пару першых дэманстрацыйных палётаў аўтажыраў Сіервы ў Амерыцы, якая пасля Іспаніі і Англіі стала нібыта трэцяй радзімай лятальных апаратаў такога тыпу, — знакаміты Томас Альва Эдысан заўважыў: «Гэтыя машыны адпавядаюць патрэбам авіяцыі і запытам тых людзей, якія заўсёды хацелі лётаць, але баяліся. Мне здаецца, гэта самы вялікі крок наперад з часоў братоў Райт».

Гісторыя сусветнага верталётабудавання — як і тэхнікі наогул — не ведае тарных дарог.