Spójrz na czwartą stronę okładki numeru. W centrum przedstawiono żyroskop.
Taki przyrząd z niezablokowanymi ramami kardanowymi rejestruje ewolucje poruszającego się statku lub samolotu. Jeśli jednak zewnętrzną ramę unieruchomić, a oś Y skierować w zenit, wówczas oś Z będzie stale wskazywać północ — żyroskop przekształci się w żyrokompas. Jeśli ustawimy oś Y poziomo i wzdłuż równoleżnika miejsca, otrzymamy żyroszerokościomierz. Kąt między osią Z a poziomem będzie wskazywał szerokość geograficzną. Trudno wymienić wszystkie funkcje, jakie może pełnić żyroskop. W górnej części okładki przedstawiono schematy zaledwie trzech urządzeń.
Żyrowertykant. Oś wirnika jest prostopadła do płaszczyzny lotu aparatu — samolotu, rakiety itp. Na górnej osi zewnętrznej ramy zamocowany jest suwak potencjometru. Sam potencjometr przymocowany jest do korpusu rakiety. Jeśli pod wpływem czynników zewnętrznych zacznie ona odchylać się od pionowej płaszczyzny lotu, to wraz z jej kadłubem obróci się także potencjometr, podczas gdy suwak pozostanie nieruchomy dzięki właściwości żyroskopu zachowywania stałego położenia w przestrzeni. W rezultacie uzwojenie potencjometru przesunie się względem suwaka, co spowoduje przekazanie sygnału elektrycznego do autopilota. Ten wychyli powierzchnie sterowe i przywróci kierunek lotu.
Aby zapobiec przechyłowi rakiety wokół jej osi podłużnej, montuje się drugi potencjometr. Umieszczony jest on na zewnętrznej ramie żyroskopu, u dołu.
Żyrohoryzont. Oś wirnika jest ustawiona poziomo wzdłuż płaszczyzny lotu. Na osi zewnętrznej ramy, z boku, zamocowany jest suwak oraz zainstalowany potencjometr, który może obracać się wokół swojej osi. Za pomocą napędu pasowego potencjometr połączony jest z krzywką zamocowaną na ramie rakiety. Specjalny mechanizm zegarowy obraca krzywkę wokół jej osi. Profil krzywki jest tak dobrany, że przy zmianie kąta β odchylenia osi podłużnej przyrządu od poziomu w granicach określonych programem lotu obrót krzywki nie powoduje obrotu potencjometru. Jeśli jednak kąt β przekroczy wartość dopuszczalną, dodatkowy obrót ramy spowoduje także obrót potencjometru. Punkt zerowy uzwojenia potencjometru przesunie się względem suwaka — do autopilota trafi sygnał.
Niezmienna orientacja osi wirnika żyroskopu jest podstawowym warunkiem utrzymania zadanego kierunku lotu. Jednak w praktyce oś ta może odchylać się pod wpływem sił zewnętrznych. Aby zapobiec takim odchyleniom, stosuje się różne urządzenia korekcyjne.
Wahadłowe urządzenie korekcyjne. Na zewnętrznej ramie zawieszenia kardanowego montuje się wahadło, które może swobodnie obracać się wokół swojej osi. Jego dolny koniec pełni rolę suwaka potencjometru zamocowanego na zewnętrznej ramie. Jeśli rama żyroskopu odchyli się od położenia pionowego pod wpływem sił zewnętrznych, potencjometr obróci się względem wahadła-suwaka. W rezultacie powstanie sygnał elektryczny. Autopilot za pośrednictwem silnika przekaże żyroskopowi moment przeciwny do momentu sił zewnętrznych i przywróci oś żyroskopu do położenia początkowego.